پراکنده از فرزاد حسنی

مجموعه یادداشت ،داستان و نقادی( فیلم،تئاتر ،موسیقی و کتاب) پراکنده و گاه و بی گاه از"فرزاد حسنی" در محیط محترم وب

یادداشت کوچکی بر "آذری غریب "اولین اثر داستانی دکتر صادق زیبا کلام
ساعت ٥:٢٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٠ آذر ۱۳۸۸  

یادداشت کوچکی بر "آذری غریب "

اولین اثر داستانی دکتر صادق زیبا کلام

 

 

گاهی وقت ها شما گول یک اسم را می خورید و به هنگام خرید کتاب شیفته ناخودآگاه یک کتاب می شوید . خصوصا اگر نویسنده برایتان نام آشنا و معروف باشد، برای خریدن درنگ نمی کنید .

برای من هم چنین اتفاقی دو سه روز پیش افتاد . به کتابفروشی محبوبم رفته بودم و دوست راهنما و کتابدارم شهابعزیز آنجا نبود تا مثل همیشه در مورد کتاب ها توضیحاتی بدهد و مرا قبل از خرید راغب و یا منصرف کند و دقیقا به همین دلیل بود که گول خوردم و کتابی طوسی رنگ با طرح جلدی عجیب و غریب و یک نوار قرمز را خریدم که روی نوار پیچیده به دور کتاب نوشته شده بود:

"نخستین اثر داستانی صادق زیبا کلام "

در صفحه اول کتاب زیر عنوان نویسنده آمده است به اهتمام "نصیر عباد پور "

و بعد برای یک کتاب داستان 47 صفحه ای در ابتدا آقای عبادپور بعد از چند صفحه فهرست و روی جلد و پشت جلد که خودش 5تا 6 صفحه شده ،یک مقدمه 6صفحه ای نوشته و پس از آن نویسنده یعنی زیباکلام  هم یک توضیح 5 صفحه ای را آورده و در نهایت به اصل داستان می رسیم با حدود 26 صفحه .

اما حکایت یک ماجرای دو خطی است که کش آمدنش تا همین 47 صفحه هم با این سبک و سیاقی که دکتر و شاگردش تلاش کرده اند ،جای تقدیر و تشکر دارد .

اصل ماجرا و حکایت چیست؟

پاسخ :حکایت مرگ ناگهانی یکی از شاگردان خوب دکتر زیباکلام در دانشگاه علوم سیاسی به نام "افضل یزدان پناه"است و شرح دلبستگی دکتر به او و آینده موفقی که او برای افضل پیش بینی می کرده و به تحقق نپیوست . 

من آنچه را که زیبا کلام در درون مایه داستان می خواست بیان کند گرفتم اما در تعجبم که چگونه زیبا کلام با این قلم و نوشتار این چنین درون مایه ای را به ضعیف ترین شکل ممکن بیان کرده است .

فکر می کنم اگر کمی وقت و دقت صرف می شد این موضوع می توانست به یک اثر تراژدی انسانی در حوزه معاصر ایران تبدیل شود و صد حیف که زیبا کلام با این کتاب فرصت سوزی کرد .  

به نظرم می رسد به احتمال قوی این اولین اثر داستانی زیباکلام فی نفسه و به قول خودشان فی الواقع، به آخرین اثر داستانی شان خواهد شد  .

زیبا کلام در مقدمه خودش بارها به این موضوع اشاره کرده که اصولا داستان نویس نیست و به خاطر اصرارهای مکرر شاگردش عبادپور ،که دوست افضل بود ،حاضر به چاپ این کتاب شده است .

به نظرم این نمونه می تواند یک مثال خیلی خوب و شیوا باشد از ورودهای ناموفق به عرصه های جدید و ناشناخته توسط کسانی که در حرفه و فعالیت خود تا حدود زیادی سرشناس هستند و احتمال می دهند این سرشناسی را در سایر حوزه ها نیز بتوانند تکرار و تجربه کنند .

.

.

تنها نقطه قوت این کتاب به نظرم این یک پاراگراف مهم زیبا کلام است :

"شاید من و عبادپور یک جورهایی مصداق انسان هایی هستیم که همیشه در گذشته شان فرورفته اند و یا با گذشته شان زندگی می کنند . آدم هایی که سر و ته زندگی شان خلاصه می شود در مشتی قاب عکس های کهنه و انبوهی از خاطرات رنگ و رو رفته گذشته . خاطراتی نیمه محو ، نیمه مبهم ،نیمه تاریک ،نیمه واقعی ، که در کنار پنجره ی دیوار بلند میان رویا وواقعیت هایشان تلنبار شده اند. آدم هایی که شخصیت های جالب زندگی اشان یا در سینه ی قبرستان خفته اند ،یا دیگر نیستند ،یا رفته اند و یا آن که بدتر از همه اساسا معلوم نیست که از اول وجود داشته اند یا نه ؟آدم هایی که به تعبیری با یادها و آدم هایی که نیستند زندگی می کنند و فقط صداهای گذشته را می شنوند . آدم هایی که به تعبیر "فروغ" که گفت :" تنها صداست که می ماند"،برایشان فقط صداهاست که باقی مانده ،صداهای مبهم گذشته هایشان . "

.

.

.

بر این مقدمه زیبا و دل انگیز دکتر صادق زیباکلام سر تعظیم فرود می آورم و با آن همذات پنداری عجیب و غریبی را حس می کنم .

حس می کنم با خواندن همین یک پاراگراف میزان نارضایتی ام از خرید این کتاب تا حدود بسیار زیادی کاهش پیداکرده و از این جهت احساس خوبی دارم .

به امید دیدار مجدد زیباکلام در یک فضای غیر رسمی مثل یک باغچه رد فرحزاد به صرف قلیان مشترک و بحث و گفتگویی مفصل در باب داستان و نه سیاست !….این روزها کمتر آن طرف ها می بینمش ….چرا ؟

توضیح -آذری غریب پدیدآورنده: صادق زیبا کلام، نصیر عبادپور (به اهتمام) ناشر: بیدگل - 14 دی، 1387. قیمت: 12000 ریال.