این هووهای هر دو عاشق ،هر دو رفیق

این هووهای هر دو عاشق ،هر دو رفیق

به ترتیب از راست به چپ فرح اصولی،خسرو سینایی،گیزلاوارگا

 اشاره اول

تقریبا شک و تردید نیست که من یکی از دوستداران و طرفداران پر و پاقرص  "خسرو سینایی" و فیلم های خاص او بخصوص فیلم "یار درخانه " و"عروس آتش" هستم .به نظرم فیلم "یار درخانه "فیلم خاصی بود که تنها یکبار از تلوزون ایران پخش شد و هرچند در زمان پخش این فیلم سن و سال کمی داشتم اما هنوز تمام این فیلم رو تو ذهنم ثبت و ضبط شده دارم و خیلی به این فیلم علاقه مند هستم . چند سال پیش فرصتی دست داد و با ایشان در خانه هنرمندان ملاقات و گپ و گفت طولانی داشتیم در مورد فیلم "عروس آتش" . می گفت که دخترش ظاهرا در مناطق جنوب –فکر کنم – در رشته پزشکی درس می خوانده  و از نزدیک شاهد چنین اتفاقاتی در زندگی عشیره ای مردم آن مناطق بوده و به همین دلیل شکل گیری این داستان رو مدیون دخترش می دونست . وقتی ازش در مورد  فیلم یار درخانه پرسیدم صحبتش رو با دیگران قطع کرد و با تعجب پرسید :مگه تو این فیلم رو دیدی ؟ این فیلم که جایی پخش نشده .

گفتم :بله دیدم.چندین سال پیش یکبار تو تلوزون پخش شد  و برای من خیلی جالب و تاثیر گذار بود و خیلی هم دوستش دارم چون به موضوع مهاجرت لهستانی ها به ایران و اون ماجرا خیلی علاقمندم و شما تنها کسی هستی که در باره این موضوع فیلم ساخته اید و به این موضوع هم علاقه خاصی دارید . . کلی در باره مهاجرت لهستانی ها به ایران و ماجرای مهاجرت گپ زدیم و من هم که مهیا و آماده اینجور بحث ها و گفتگوها هستم با اشتیاق با ایشان در این خصوص صحبت کردم . تلاش و کوشش سینایی در پرداختن به این جمعیت انسانی مهاجر کهخ در جنگ جهانی دوم مجبور به مهاجرت به کشورمان شده اند در سال گذشته منجر به توجه جدی دولت لهستان به تلاش های سینایی در این خصوص شد .یکی دیگر از فیلم های جالب سینایی در مورد موضوع مهاجرت لهستانی ها به ایران فیلم "مرثیه گمشده" است .مرثیه گمشده (The Lost Elegy) عنوان فیلمی مستند ساخته خسرو سینایی محصول سال ۱۳۶۲ ایران است. این فیلم درباره مهاجرت هزاران لهستانی به ایران در طی سال‌های جنگ جهانی دوم در سال‌های ۱۹۴۱ و ۱۹۴۲ است. بنا بر برخی اسناد، تعداد مهاجران حدود ۳۰۰ هزار نفر بوده است.سینایی برای ساخت این فیلم، عکس‌های باقیمانده از جنگ جهانی دوم را به‌کار برده و همچنین با افرادی که آن دوره را به یاد دارند، گفتگو کرده است.مرثیه گمشده در ۱۳ اکتبر ۲۰۰۷ برای نخستین بار در دانشگاه علوم انسانی لهستان به نمایش درآمد و از سینایی تجلیل شد. یک سال پس از آن در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸، در مراسم اختتامیه جشنواره گیدنیای لهستان، صلیب لیاقت جمهوری لهستان از سوی" لخ کاشینسکی"، رئیس جمهور این کشور به سینایی اهدا شد. این نشان افتخار به خاطر تلاش فراوان سینایی برای معرفی تاریخ ملت لهستان به وی اعطا شد.یکی دیگر از فیلم های جالب توجه سینایی فیلم "گفتگو با سایه" است که در مورد زندگی "صادق هدایت" ساخته شده و خود بحث جدایی را می طلبد که اگر عمری باقی باشد و حوصله کافی مفصل در مورد این فیلم و صادق هدایت و زندگی خصوصی اش می نویسم .

اشاره دوم

یکی از نکات جالب در زندگی خصوصی سینایی بزرگ همزیستی جالب او با دو همسر است . با توجه به خصوصیت فردی و تحصیلات و موقعیت فردی او به عنوان یک روشنفکر اجتماعی و فرهنگی زندگی کردن با دو همسر کمی عجیب و غریب می نماید . برای من این موضوع همیشه جالب توجه بود و علاقه داشتم در این خصوص چیزی بنویسم . نکته جالب اینکه هر دو همسر سینای از اساتید و نقاشان به نام و صاحب سبک هستند که تابلوهایشان در نمایشگاه ها و گالری های داخل و خارج از کشور با استقبال بسیار زیاد مواجه می شوند. شاید در عالم  پرهیاهو و پر از فراز و نشیب هنرمندان این سیک زندگی خاص این سه هنرمند در کنار یکدیگر کمی عجیب و غریب باشد.به نظرم این نوع زندگی خصوصی هر چه هست منحصر به فرد و یگانه است چه در عالم هنر ایران و حتی در جهان نمی توان نمونه مشابهی در در دنیای امرووز برای این شیوه زندگی سه هنرمند در کنار یکدیگر،پیدا کرد.  اما فرح اصولی همسر دوم سینایی از کیفیت و شرایط این نوع زندگی سخن می گوید و نقاط تاریک ذهنمان را در این مورد روشن می کند :

فرح اصولی در سال 1332 در زنجان متولد شد، وی دیپلم نقاشی از هنرستان زیبای دختران و لیسانس گرافیک دانشکده هنرهای زیبا است،شرکت در نمایشگاهای انفرادی،گروهی و گروه دنا،سابقه تدریس و دبیر نمایشگاه و دو سالانه از فعالیت های اصولی به شمار می رود.فرح اصولی، عقیده دارد که تصویر‌سازی قصه‌های قرآنی، نسل آینده را با مفاهیم عمیق آن آشنا می‌کند و خاطر نشان می‌سازد: "درقرآن قصه‌های آموزنده‌ای وجود دارد که می‌توان بر اساس آنها به تصویر‌گری پرداخت و به این وسیله نسل آینده را با مفاهیم عمیق این کتاب آسمانی پیوند داد".
این هنرمند تصویر‌گر می‌افزاید: "معتقد هستم اگر هنرمندی بخواهد راستگو باشد، هنرش امری معنوی خواهد بود، زیرا آثارش باید از خاستگاهی باطنی آغاز شود و سفر درونی هنرمند برای خلق اثر نمی‌تواند امری عادی و این جهانی باشد. در این سفر، معنویت نقش اصلی را بازی می‌کند و اگر به این نکته توجه شود، اثر هنری خلق شده، با ارزش خواهد شد. در اعصار کهن، هنرمند نگارگر به دنبال نقش یک واقعیت قدم برنمی‌داشت بلکه با درهم‌ریختن پرسپکتیو و شفاف‌کردن حایل‌ها، فضایی می‌آفرید که خارج از زمان و مکان مادی بود و دنیای دیگری را نشان می‌داد."
فرح اصولی بیشتر به عنوان هنرمند و کمتر به عنوان همسر دوم کارگردانی صاحب نام شاخته شده است .
مثلث زندگی "فرح اصولی"، که دو راس دیگرش "خسرو سینایی" و "گیزلا وارگا" هستند، 20 سال است این پرسش را در ذهن بسیاری برانگیخته است که چگونه یک مرد روشنفکر فیلم‌ساز می‌تواند دو همسر روشنفکر نقاش داشته باشد، هر سه با هم زندگی کنند و هر سه راضی باشند؟ و آیا طرحی را که درانداخته‌اند برای زندگی دیگران هم توصیه می‌کنند؟ متنی که می‌خوانید خلاصه گزیده‌ ایست از مصاحبة 7صفحه‌ای با فرح اصولی که در شماره 38 (آبان76) مجله زنان به چاپ رسیده است.

  - خانم اصولی چند سال دارید و چند سال است ازدواج کرده‌اید؟
43 ساله هستمدر 24 سالگی ازدواج کردم و دو فرزند 11و 9 ساله دارم.

-   خانم اصولی از آشنایی با همسر و ازدواجتان بگویید.

اول بگویم که شوهر من همسر دیگری به نام گیزلا وارگا دارد. ایشان نقاش هستند و بسیار ارجمند و تاثیرهای بسیار مثبتی بر من داشته‌اند. من 13سال از شوهرم و 9سال از گیزلا کوچک‌ترم و در دوره‌ای با آن‌ها آشنا شدم که تازه فارغ‌التحصیل شده بودم. خیلی چیزها را از این دو نفر، که شخصیت و سواد چشمگیری دارند، یاد گرفته‌ام و متقابلاً تاثیراتی هم بر آن‌ها گداشته‌ام. آشنایی ما از ساختن یک فیلم انیمیشن شروع شد. آن‌جا هر سه با هم آشنا شدیم و من به یک اندازه تحت تاثیر شوهرم و گیزلا قرار گرفتم.

-احتمالاً شیوه زندگی شما تبعاتی هم به دنبال داشته، لطفا برایمان از واکنش‌های بیرونی بگویید.

بله این قضیه پیامدهای فراوانی داشته. مثلا مطبوعاتی‌ها زندگی ما را منفی و متحجرانه می‌دانند. این موضع‌گیری‌ها هم در نشریات دولتی و هم خصوصی وجود دارد. هر کدام از این دو گروه نگاه خاص خود را به زندگی ما سه نفر دارد. ما را از خود می‌دانند. در حالی که توجه زیاد به زندگی خصوصی هنرمند و بایکوت‌کردن او رفتار ناپخته‌ای است. اولین نشانه روشنفکری ظرفیت داشتن است. باید به زندگی، اثر هنری یا تفکر فرد با دید بازی نگاه و بعد رد یا قبولش کنیم. باید به یاد داشته باشیم که آدم‌ها حق حیات و انتخاب دارند. این واکنش‌ها از طرف کسانی که ادعای روشنفکری هم دارد خیلی عجیب است اما متاسفانه در مورد ما وجود دارد. یک بار پسرم را پیش پزشکی بردم گفت: "گلویش چرک کرده اما طبیعی است. هنرمندها معمولا به بچه‌هایشان توجه نمی‌کنند." من بینهایت رنجیدم چون توجهی که من و امثال من به بچه‌ها داریم با یک محاسبه ساده دو برابر بقیه است.

-واکنش گیزلا در مورد ازدواجتان چه بود و این موضوع چه قدر برایتان اهمیت داشت؟

اصلاً این ازدواج پیشنهاد گیزلا بود. ما سه نفر در آن لحظه بدون این‌که به جنسیت فکر کنیم به عاطفه‌ای که بین هر سه ما ایجاد شده بود بها دادیم. در این زندگی به یقین هیچ کسالتی وجود نداشت اما زحمت و سختی‌های زیادی وجود داشت. چیزی که دیگران در مورد ارتباط من و گیزلا خیال می‌کنند این است که رقیب عشقی داشتن تجربه سختی است ولی من می‌گویم چیزی که در این زندگی تجربه کرده‌ام نکته‌ای ظریف‌تر اما سخت‌تر از این تحلیل‌های ساده است. قضیه بیشتر به امتحانی دائمی و هر روزه شبیه است، امتحانی که باید در دل خودمان بدهیم و اگر آدم در دل خودش هم بخواهد دروغ بگوید، زندگی‌اش خیلی راحت تبدیل به جهنم می‌شود. اصل این است که بتوانیم همه چیز را ببخشیم.

-ارتباط بین زن و مرد و اصلاً ازدواج بر اساس قانونی غریزی و تملک‌جویانه است. معمولاً در مقوله زناشویی سخاوت نمی‌گنجد واین باور به مشارکت گذاشتن عشق را سخت می‌کند.

ببینید انحصارطلبی یک شکل عشق است و بخشیدن و بزرگواری شکلی دیگر. وقتی زنی می‌فهمد که شوهرش با زنی رابطه دارد خیلی ضربه می‌خورد اما در این گونه موارد زنان معمولاً بیش از آن که به مسئله روابط جنسی آن دو فکر کنند، نگران عاشق‌شدن شوهرانشان به رقیبند. این مقوله در کتاب جنس دوم سیمون دوبوار هم وجود دارد. خیلی از زنانی که در چنین موقعیتی قرار می‌گیرند، برای تسکین خودشان می‌گویند: "ارتباط جدید شوهرم عشق نیست، ارتباطی است که دیر یا زود تمام می‌شود." اتفاقا وقتی فرد سختی‌های زیادی را در رابطه با کسی تحمل کرده و لحظات باارزشی را از اوج تا سقوط داشته، از مرزهایی عبور کرده و از انحصارطلبی‌ها گذشته، طبیعی است که وابستگی‌اش شدیدتر می‌شود چون بهای پرداخت شده زیادتر بوده است. در عین حال نمی‌توانم بگویم که آدم چه طور در آنِ واحد می‌تواند دو نفر را دوست داشته باشد.

-خانم اصولی به نظر می‌آید که شما مصراً طرح زندگیتان را برای دیگران پیشنهاد نمی‌کنید؟

بله من حقیقتاً با صدای بلند اعلام می‌کنم که زندگی‌ام شبیه هیچ کدام از مواردی نیست که در اطراف اتفاق می‌افتد. ما در یک خانه زندگی می‌کنیم. در یک آتلیه کار می‌کنیم. همه مسائل‌مان به هم وصل است. من اصلاً ازدواج‌های دردناک مجدد را که کاملاً به زندگی شخصی‌ام بی‌شباهت‌اند، رد می‌کنم چون به حق انتخاب اعتقاد دارم و تحمیل را به راحتی نمی‌پذیرم. خود ما شاید اگر دو سال زودتر یا ده سال دیرتر با هم آشنا می‌شدیم، این زندگی شکل نمی‌گرفت. یا اگر یکی از اعضای مثلث چیزی غیر از این بود، چنین ترکیبی حاصل نمی‌شد. من که حاضر نبودم با مرد دیگری در چنین زندگی‌ای شریک شوم و این همه بها بپردازم. تازه عشق همه ماجرا نیست، وقتی قدم در راه گذاشتید تازه اول امتحان پس‌دادن است. این ریاضت‌ها در حوصله همه نیست.

------------------------------------

وقتی آقای کارگردان برای هووها فیلم می سازد

گفت:« سلام».
گفتم:« سلام»
با او به ایران آمدم
آمدم و نقاش شدم.»
آکاردئونیست، "خسرو سینایی" است و نقاش، "گیزلا".

"گیزلا "در فیلم مستندی که « آکاردئونیست» کارگردانی کرده است، از خود و نقاشی هایش می گوید. این فیلم را،به خانه‌ی هنرمندان آوردند تا مکمل فیلم« میان سایه نور» باشد که درباره "فرح اصولی" و نفاشی های اوست.
"میان سایه و نور" هم ساخته خسرو سینایی است. در فیلم گیزلا، "سمیرا سینایی"،‌ نقش مادر را با مرور خاطرات وی و سیر تحول کارهایش، ایفا می کند.
گیزلای فیلم، از کودکی اش می گوید و پدرش که خواننده اپرا بوده است. او کودکی اش را به یاد می آورد و مجارستان، کشورش را، که جنگ آن را ویران کرده بود.
نوجوانی اش را به یاد می آورد که پدرش او را به وین برده و گفته بود:

" آزاد باش و هنرمند باش، خداحافظ"

گیزلا می گوید:
" آکاردئونیست آمد و گفت:« سلام».
گفتم:« سلام»
با او ایران آمدم
آمدم و نقاش شدم
با تابلو هایی که شهرم و کودکی ام را در خود داشت.
پنجره ای روشن شد
پنجره ای ایرانی
"
او با نقش های ایرانی آشنا شده و به آن دل می بندد.
گیزلا، از آشنایی خود با فرح اصولی هم چنین یاد می کند:
"و تو آمدی، آینه در دستت
و من در آینه، تو را دیدم
و تو در آینه مرا دیدی
و زندگی را دیدی.

زندگی دیواری سنگین بود و ما بر دیوار
تصاویری رنگین
"
گیزلا از شعر و شاعران می آموزد.
«
پنجره روشن ماند و من آموختم
از خیام، مولانا، حافظ.
خیام را باور کردم
ما لعبتکانیم و فلک لعبت باز...»

و
«
ره آسمان درون است
پر عشق را بجنبان
پر عشق چون قوی شد
غم نردبان نماند

او دوباره از نقش ها ونقاشی ها می گوید:
«
بر بال های عشق، به تاریخ پرواز کردم.
تاریخ نقشی بر سنگ بود
و زندگی پرواز سنجاقکی کوچک، شکفتن یک گل، ‌تلاش یک ماهی در تور
آوازی مرا می خواند
قرن ها پیشتر، در شرق
دختری گندمگون زیبا و سرکش آواز می خواند
بوی عطری می آید
شاید که مادر ازلی، عطر گلی جادویی را در بوییده باشد
و من هنوز عطر گل های جادویی را بر نقش عاشقان تاریخ می بویم

گیزلا از پس پنجره اش به باران نگاه می کند و می گوید:
«
در شب بی باران نگاهم بارانی است.
باران دیگر سرخ نیست
رنگ عشق نیست
دیگر سبز نیست
رنگ بهار نیست
باران، باران است
رنگ زندگی است
»
اما آنچه از فرح اصولی بر پرده نمایش داده شد، تنها شرحی بود بر آثارش با شعری از "محمد ابراهیم جعفری". فرح اصولی کار می کند و نقاشی می کشد و «خیر» و « شر» را به بند می کشد.
«
میان آمدن و رفتن فاصله ای است
فاصله ای که زندگی است
میان خیر و شر،
میان تاریکی و نور
فاصله ای است
»
«خیر» و « شر» نقاش در فیلم،‌از نقاشی هایش بیرون می آیند. نقش خیر را « سمیرا سینایی» ایفا می کند و شر را « محسن حسینی» و شعری بر زمینه فیلم می گوید:
«
چه پر شور است دیدن
از بطن نور خیر،
از دل تاریکی شر
»
اصولی به در هم تنیدگی « خیر» و « شر» می اندیشد و می گوید:
«
خیر چه آسان دچار وسوسه می شود
دل می بازد
و چه آسان شر
جوهر خیر را می آلاید...
پشیمانی خیر
پیروزی شر
»
اصولی می اندیشد، نقش می زند، رنگ می کند و می گوید:
«
میان آمدن و رفتن فاصله ای است
در دل سایه و نور
فاصله ای نزدیک و نور
فاصله ای نزدیک و دور
».

منبع :پندار

.................................

توضیح اول- الان خانم فرح اصولی  55 ساله هستند .12سال از این مصاحبه گذشته است.

توضیح دوم - بیشتر درباره خسرو سینایی:

"خسرو سینایی اصفهانی" (زادهٔ ۹ دی ۱۳۱۹ در

/ 36 نظر / 323 بازدید
نمایش نظرات قبلی
م.م

بذارید من یه پاسخ کوتاه برای خانم "نسیم" بذارم : . در هر توافق سه طرف وجود داره ؛ طرف اول و طرف دوم و قانون ؛ به اصطلاح حقوقدانان توافق بر خلاف "قواعد آمره" باطل است ، ولو هر دو طرف راضی باشن . . اینکه چرا قانونگذار با بعضی از توافقات مخالفت میکنه به خودش مربوطه ؛ قانونگذار قانونا اختیار داره که هرطور صلاح میدونه قانون بذاره ( مردم این "حق" را به وی داده اند ) و این یک "حق" قانونی برای قانونگذار است و کسی نمیتونه این حق رو از قانونگذار سلب کنه . ممکنه قانونگذار برای کارهاش دلیل منطقی داشته باشه ، ممکن هم هست ..... . این موضوع یک بحث حقوقی و فقهی و ... می طلبه که اینجا جاش نیست .

مریم

این زندگی چیزی برای افتخار کردن نداشت .

نسیم

شبیهه زندگی مفروض وارونه ی آقای سینایی( با همه ی احترامی که برای شخصیت هنری اش قایلم و هر دو زن هنرمند- ش-) هنوز هم در تبت و برخی نقاط افریقا وجود دارد آقای حسنی... گذشته از تایید یا عدم تایید این نوع زندگی ( در صورت مفروض بودنش برای هر دو جنس) که کاملا شخصیست در پاسخ به آقای م.م : متاسفانه حوزه ی شرع خط قرمز است! و درباره ی عرف و قانون بحث بسیار! که با احترام به آقای حسنی در این مقوله نمی گنجد.... تنها به همبن بسنده می کنم که با نگاه از بیرون و نقادانه به پبش فرض های عرفی (تابوها) و قانونی تا این لحظه بزرگترین دستاوردهای بشری حاصل شده! پس توقع این است! من هم زمانی که اولین کامنتو نوشتم اولین برحوردم با چنین پدیده ای نبوده و مسلما به توضیح واضحات شما آقای م.م کاملا واقفم!!! ... به هر حال از آقای حسنی ممنون که امکان این بجث و به وجود اوردن

شیما

دیدم خیلی مثبت مثل بقیه نیستم میدونم قصد داشتی یکی از کمیاب ترین خانواده های یرانی را به ما ها معرفی کنی با این دخترم اما درس گرفتم

soheil

هیچوقت نمیشه عشق رو به تساوی بین دو همسر تقسیم کرد. آقای سینایی به نظر من اصلا یک روشنفکر نیست نه فقط به خاطر دو همسره بودنش بلکه به خاطر افکارش که در فیلم هاش بیان شده.

مینو

با عرض سلام آقای فرزاد حسنی! اول از همه از شما به خاطر تهیه ی این گزارش تشکر می کنم. در حقیقت، زندگی خاص آقای خسرو سینایی که فردی روشنفکر و با شخصیت هستند همیشه مورد سوال من و دوستانم بوده و با وجود علاقه ای که به ایشان داشتیم وقتی متوجه این تضاد در زندگی خصوصی ایشان شدیم واقعا متعجب و بسیار ناراحت شدیم. البته همه می دانیم که دخالت در زندگی خصوصی افراد، کار شایسته ای نیست، اما همانطور که می دانیم افراد مشهور و به خصوص روشنفکر و مطرح جامعه باید تا جای ممکن مراقب رفتار و کردار خود و تاثیراتی که ناخودآگاه بر جامعه می گذارند باشند؛ چون در هر حال ممکن است نحوه و شیوه ی زندگی این افراد، به خصوص مورد الگوبرداری جوانان و نوجوانان قرار بگیرد. در هر حال من به شخصه پخش این مصاحبه که بعضی ها آن را نکوهش کرده و غور و تجسس در زندگی خصوصی دیگران دانسته اند، را به فال نیک گرفته و آن را قدمی در راه آگاهی مردم و کمک به اصلاح اینگونه موارد می دانم. اما آقای حسنی! کاش شما به جای اینکه تنها با خانم فرح اصولی که در واقع همسر دوم آقای سینایی هستند و به طبع حتی به ظاهر هم شده می بایست از عملکرد خودشان دفاع کنند و یا آنرا به

مرمر

کلا چرا خیلی از ما ایرانیا اینقدر فضولیم؟دلشون خواسته با هم باشن.به شما چه؟ خیلیم خوبه.

فاطمه شکری

سلام و خسته نباشید. تک بعدی نگری و مطلق اندیشی متاسفانه تبعات بسیار بدی دارد. بنده به نوبه خودم به آقای سنایی برای مدیریت خوبشان در خانواده و به همسرانشان به خاطر کنار گذاشتن حسد و تابوهای بی دلیل و تعصبی عرفی تبریک عرض می نمایم.

فاطمه شکری

سلام و خسته نباشید. تک بعدی نگری و مطلق اندیشی متاسفانه تبعات بسیار بدی دارد. بنده به نوبه خودم به آقای سنایی برای مدیریت خوبشان در خانواده و به همسرانشان به خاطر کنار گذاشتن حسد و تابوهای بی دلیل و تعصبی عرفی تبریک عرض می نمایم.

سعید

بسیار لذت بردیم، قلمتان پر جوهر باد!